İNSANDA YIKICILIĞIN KÖKENLERİ
Yazar : Erich FROMM
- Hayvanlar sadece avını saldırıp yerken insanlar ayrıca işkence etme saldırganlığında da bulunurlar.
- ‘İnsan kitle katliamcısı olan tek türdür’ -N.Timbergen, 1968-
- ‘Mezalim yaparken bile mutlak bir haklılık duygusu..’
- Olumlu pekiştirme; uyarımsız koşullandırma ya da ödüllendirerek iş yaptırma.
- Mavi yakalı işçiler için patron kadar yaratıcı olmak bir lüks - ya da tüm sistemin işleyişine bir tahdit- olur.
- Atom bombası yapmaya kara vermek için birden çok gerekçe vardı. Hitler’in de bomba yapabileceği korkusu gibi..
- Herhangi bir şeyi yapabilmek teknik bakımdan olanaklı ise, bundan dolayı o şeyi yapmak gerekir. Nükleer silahları yapmak mümkünse hepimizi mahvedecek olsa bile bu silah yapılmalı.
- Hiçbir diktatör kendisini diktatör olarak adlandırmaz ve her sistem halkın isteğini dile getirdiğini öne sürer.
- Bir satıcı kişinin gülümsemesinin patron dediği için mi yoksa gerçekten mi olduğu önemli değildir. Gülümseme gülümsemedir.
- Aynı uyarana
A uyaranın çekiciliğine kapılır
B geriye çekilir
C korkar
D uyaranı umursamaz.
- Amigdaların (beyinde bir bölge) yok edilmesi hayvanları (rhesus maymunları, porsuklar..) öyle bir dönüşüme uğratır ki, bu hayvanlar -en azından geçici olarak- güçlü kışkırtmalar altında bile saldırganlık, şiddetli tepki yeteneklerini kaybederler.
- Hipotalamusun ventromedyal çekirdeğinin küçük bölgeleri gibi, saldırganlığı önleyici bölgelerin yok edilmesi, kedileri ve sıçanları sürekli saldırgan duruma sokar.
- Yaşamı tehdit eden saldırıya karşı iki tepki; ya savaş, ya kaçış.
- Karşıdaki kişiyi ‘insan dışı birşey’ yapmanın bir yolu onunla bütün duygusal bağları kesmektir.
- Özseverlik, kendini üstün görme. (Narsizm)
- Bir kişi, kümenin en berbat durumda, en yoksul, en az saygı duyulan üyesi olsa bile “Ben dünyadaki en harika kümenin bir parçasıyım. Gerçekte bir solucan olan ben, bu kümeye ait olmakla bir dev haline geliyorum” duygusu, o kişinin bu aşağılık durumunu ödünler.
- Cinayeti sırf can sıkıntısı, güçsüzlük duygusu ve tepki gösterecek birilerinin, vurunca ses getirecek birilerinin, tek düzeliğe son verecek eylemi algılama gereksinimidir.
- İnsanlar açlıktan susuzluktan değil tutkularının gerektirdiği amaca ulaşamadıklarından intihar ederler.
