ÜÇÜNCÜ LEMA
- “Külli şey’in Halikun ille vechehü lehil hükmü ve ileyhi türcaun”. Her şey helak olup gidicidir. O’na bakan yüzü müstesna. Hüküm On’a aittir: siz de On’a döndürüleceksiniz. Kasas 28:88 ayetinin açıklaması يَا بَاقِى اَنْتَ الْبَاقِى - يَا بَاقِى اَنْتَ الْبَاقِىì iki cümlesidir.
BİRİNCİ NÜKTE
- İnsan fani dünyayı ebedi sahip olacakmış gibi seviyor ve onu kaybedincede ızdırap duyuyor. Bu insanın kendi kabahatidir.
- İnsandaki sınırsız sevgi kuvveti cemal-i bâkiye malik bir Zat’a tevcih edilmesi iiçin verilmiştir.
- يَا بَاقِى اَنْتَ الْبَاقِى olan birinci cümlesi: “Bâki-i Hakikî yalnız sensin. Masiva fânidir. Fâni olan elbette bâki bir muhabbete ve ezelî ve ebedî bir aşka ve ebed için yaratılan bir kalbin alâkasına medar olamaz.” manasını ifade ediyor. İkinci cümle olan يَا بَاقِى اَنْتَ الْبَاقِى o hadsiz cerihalara hem merhem, hem tiryak oluyor. Yani: يَا بَاقِى “Madem sen bâkisin, yeter; herşeye bedelsin. Madem sen varsın, herşey var.”
- ‘Ya Baki Entel Baki’ fani mahbubat insanı terk etmeden insanın fani mahbubu terk etmesini gösterir.
İKİNCİ NÜKTE
- İnsanın fıtratında bekaya karşı gayet şedid bir aşk var. Hattâ her sevdiği şeyde kuvve-i vâhime cihetiyle bir nevi beka tevehhüm eder, sonra sever.
- Insandaki ihtiyaçtan kaynaklanan isteme arzusunu yaratan elbettebekaya dair isteklerinden kaynaklanan duasını da kabul eder.
- İnsan fıtratında bekaya karşı şedit bir aşk var. İnsanın bu sevgisini Baki yoluna sarf etmesi gerekir.
- Zaman duruma göre değişiklik gösterir. Allah (cc) yolunda bir saniye seneler hükmünde, gaflet ve dalalet içinse bin sene bir saniye bile etmez.
- Fani, kısa, faydasız ömür ancak, Baki-i Hakikinin yolunda sarf edilerek bekanın cilvesine mazhar olur.
- Baki yoluna sarf olunan her şey, bir nev’i bekâya mazhar olur.
ÜÇÜNCÜ NÜKTE
- Zamanın fani eşyalar üzerindeki tesirinin tıpkı saatteki dakika, saniye ve günü sayan dairlerin farklı olması gibi etkisi farklı ise Allah (cc) sevgisi de fani ömrü, bekaya müteveccih eder.
- Ey insanlar! Fâni, kısa, faidesiz ömrünüzü; bâki, uzun, faideli, meyvedar yapmak ister misiniz? Madem istemek insaniyetin iktizasıdır, Bâki-i Hakikî’nin yoluna sarfediniz. Çünki Bâki’ye müteveccih olan şey, bekanın cilvesine mazhar olur.
- Çare budur: Allah için işleyiniz, Allah için görüşünüz, Allah için çalışınız. “Lillah, livechillah, lieclillah” rızası dairesinde hareket ediniz. O vakit sizin ömrünüzün dakikaları, seneler hükmüne geçer.
- İnsan fanidir. Fakat beka için halkedilmiş ve Bâki bir Zat’ın ayinesi olarak yaratılmıştır. Ebed yolunda Baki’ye müteveccih olabilmek için lisanımızın يَا بَاقِى اَنْتَ الْبَاقِى ‘nin dediği gibi kalbimizin, aklımızın ve bütün letaifimiz de aynı şekilde olmalıdır.